Monterusciello in Campanië is voor mij geen onbekende plek, integendeel. Ik kom er vaak, bijna zo regelmatig dat het voelt als een tweede thuis. Het is geen toeristenwijk met schilderachtige steegjes of historische monumenten, maar een stadsdeel vol leven, met hoeken die niet altijd mooi zijn, maar wel echt. Wie Napels alleen kent van zijn bruisende straten, ontdekt hier een heel andere kant van de regio: minder chaos, meer ruimte, maar toch met een eigen, rauwe energie. En ja, in april reis ik er weer naartoe, en in juli ook.
Monterusciello: een kunstmatig gecreëerd stadsdeel
Monterusciello, waar zo'n 35.000 mensen wonen, behoort tot de gemeente Pozzuoli, maar wijkt sterk af van de oude haven of het historische centrum. Het werd in de jaren tachtig gebouwd als reactie op de verwoestende aardbeving in Irpinia in 1980 en de geologische verschijnselen van de bradyseïsme. Bewoners van het kwetsbare centrum van Pozzuoli werden herhuisvest en Monterusciello werd opgezet als grootschalige woonwijk om duizenden mensen een nieuw thuis te bieden.
Het bijzondere aan dit stadsdeel is dat het niet organisch is gegroeid zoals veel andere wijken in de regio, maar van de grond af aan is gepland. Men wilde niet alleen woonruimte creëren, maar ook een functionele infrastructuur met scholen, winkels, parken en openbaar vervoer. Er waren zelfs plannen voor een bioscoop-theater, een archeologisch park en een modern voetbalstadion, maar veel daarvan is nooit volledig gerealiseerd. En eerlijk gezegd is Monterusciello niet overal een lust voor het oog. Functionaliteit stond voor de planners voorop, boven esthetiek. Dat is zichtbaar.
Een wijk tussen beton en gemeenschap
De architectuur van Monterusciello is typisch voor de jaren tachtig: grote betonnen woonblokken, brede straten en een uitgestrekt wegennet dat sterk afwijkt van de smalle, kronkelende steegjes van Napels. De grijze woonblokken geven het stadsbeeld een functionele maar ook wat sobere sfeer.
Toch heeft het stadsdeel, ondanks zijn kunstmatige oorsprong, een levendige gemeenschap. Monterusciello ontstond als noodmaatregel, maar de mensen hebben hier hun leven opgebouwd. Er zijn markten, bakkerijen, restaurants en veel kleine winkels die in de dagelijkse behoeften voorzien. Ook groenvoorzieningen zijn aanwezig, al zijn die niet altijd in de beste staat.
Hoe is het om er te wonen?
In Monterusciello leeft men rustiger dan in Napels zelf. Er is meer ruimte, geen eindeloze stroom toeristen, en de huren zijn lager. Het is uiteraard niet het middelpunt van de wereld, en soms lijkt het alsof alles wat spannend is ergens dichter bij de Vesuvius gebeurt. Maar met de bus of de voorstadstrein Cumana sta je in 30 à 40 minuten midden in de Napolitaanse drukte.
Toch kampt het stadsdeel met uitdagingen. Enkele van de oorspronkelijk geplande voorzieningen zijn nooit afgebouwd en er zijn verwaarloosde hoeken. De infrastructuur kan beter, en zoals in veel randwijken van Napels spelen er sociale problemen. Toch is Monterusciello meer dan een plek die uit nood ontstond: het is een thuis voor veel mensen die hier een eigen identiteit hebben opgebouwd.
Waarom kom ik steeds terug?
Eerlijk gezegd? Omdat Monterusciello voor mij inmiddels "mijn" plek is. Hier hoeft niemand zich te haasten, hier kan men gewoon zichzelf zijn. Het leven volgt een natuurlijk ritme zonder overdreven drukte, maar ook zonder het gevoel in een afgelegen uithoek te zitten.
In april reis ik er weer naartoe. Ik zie de vertrouwde straten, hoor het lokale dialect en ga naar dezelfde winkels waar de verkopers me al kennen. Monterusciello is geen toeristisch paradijs, maar het is een echte plek waar het leven onopgesmukt en authentiek is. En precies daarom ben ik er zo op gesteld.
