Tijdens een wandeling door de straten van Pozzuoli, een kleine stad in het zuiden van Italië, viel ons iets bijzonders op: overal, tussen de oude gebouwen en smalle steegjes, stonden kleine, zorgvuldig gebouwde huisjes voor katten. Bijna als eigen kleine wijkjes, speciaal voor de harige bewoners ingericht. Er was van alles: voer, comfortabele slaapplaatsen en zelfs kleine rusthoekjes. Italianen tolereren zwervende dieren niet alleen, ze beschermen, voeden en verzorgen hen.
Gatto di quartiere: de "stadskatten"
In Italië zijn katten meer dan alleen dieren. Ze zijn onderdeel van de levensstijl, de cultuur en zelfs de geschiedenis. Er bestaat een bijzonder concept: de gatto di quartiere, de "stadskat". Dat betekent dat bepaalde katten officieel deel uitmaken van het stadsbeeld, en dat buurtbewoners of vrijwilligers voor hen zorgen. Deze katten worden gesteriliseerd (om de populatie te beheersen), gevaccineerd en verzorgd. Ze hebben het recht om vrij te leven waar ze willen.
Het bekendste voorbeeld is Rome. In het hart van de Eeuwige Stad, tussen de antieke ruïnes van Largo di Torre Argentina, leeft een hele kolonie katten. Ze slenteren vrij rond tussen de eeuwenoude tempels, waar ooit het lot van keizerrijken werd beslist. En niemand verdrijft hen. Integendeel: vrijwilligers hebben vlak onder de ruïnes een speciaal asiel ingericht, laten de katten steriliseren en plaatsen ze bij liefdevolle eigenaren. De katten zijn niet alleen levende "bewakers" van de antieke monumenten, maar ook een symbool voor respect jegens geschiedenis en natuur. Bovendien helpt hun aanwezigheid om het aantal knaagdieren , muizen en ratten, op natuurlijke wijze te beperken, dieren die schade kunnen aanrichten aan historische plekken.
In Italië gelden strenge dierenbeschermingswetten
Waarom is dit voor Italië zo belangrijk? Omdat men hier gelooft: hoe een samenleving omgaat met de kwetsbaarsten, zegt veel over haar werkelijke cultuur. Katten en honden op straat zijn geen probleem dat "opgelost" moet worden, maar medebewoners, voor wie gezorgd moet worden. Net als oude tempels, smalle kasseienstraatjes of de traditionele recepten voor pasta en sauzen, ze maken deel uit van het grote verhaal dat Italië heet.
Belangrijk om te weten: in Italië gelden strenge dierenbeschermingswetten. Wie een dier mishandelt, kan een boete krijgen van 5.000 tot 30.000 euro. Als de mishandeling leidt tot de dood van het dier, kan een gevangenisstraf van maximaal twee jaar volgen. Wie een dier opzettelijk en zonder gegronde reden doodt, riskeert eveneens een vrijheidsstraf van maximaal twee jaar.
Een levend fragment van een prachtig land
Italië heeft ook speciale politie-eenheden die zich uitsluitend richten op de bescherming van dieren. Wanneer een dier wordt mishandeld of achtergelaten, treden deze eenheden onmiddellijk op. Concreet: onderdelen van de Carabinieri Forestali (een speciale eenheid voor milieu- en natuurbescherming) houden zich ook bezig met dierenbescherming. De Polizia Municipale (gemeentepolitie) behandelt lokale gevallen van dierenmishandeling of verwaarlozing. Daarnaast werken dierenbeschermingsorganisaties zoals de ENPA (Ente Nazionale Protezione Animali, de nationale dierenbeschermingsinstantie) nauw samen met de autoriteiten en ondersteunen hen bij inzetten.
Wie de volgende keer door Italiaanse steden wandelt en een klein kattenhuisje of een harige bewoner tussen antieke ruïnes ziet, weet het: men kijkt naar een levend fragment van dit prachtige land, een land dat het leven in al zijn vormen werkelijk weet te waarderen.
