We waren er in de zomer, in Bologna, tijdens zo'n hittegolf waarbij de stenen onder je voeten bijna lijken te smelten. En dan sta je er ineens: op de Piazza Maggiore , het centrale plein van de stad, dat de hele geschiedenis in zich draagt. Dat plein is er niet bij toeval gekomen: al in het begin van de dertiende eeuw groeide Bologna razendsnel, dankzij de universiteit, de handel en het ambachtswezen.
De stad werd toen bestuurd door consuls en later door de zogenaamde podestà, bestuurders van buiten die werden aangesteld om de machtsstrijd tussen de plaatselijke adellijke families in toom te houden. Zij begonnen huizen op te kopen en ruimte te maken voor een groot centraal plein, een plek waar het leven klopte, markten werden gehouden en het volk samenkwam. Zo ontstond de Piazza Maggiore , "het grote plein".
Machtige families en pauselijk gezag
In de eeuwen daarna bepaalden verschillende krachten het reilen en zeilen. Eerst de commune en machtige families zoals de Bentivoglio, die in de vijftiende eeuw de stad feitelijk controleerden. Later namen de pausen het over: in 1506 lijfde paus Julius II Bologna in bij de Kerkelijke Staat, en tot in de negentiende eeuw bleef de stad, met enkele korte onderbrekingen, onder Romeins gezag.
Dat is tot op de dag van vandaag voelbaar. De Basilica di San Petronio had eigenlijk de grootste kerk van Europa moeten worden, zelfs groter dan de Sint-Pietersbasiliek in Rome. Maar de pausen lieten de bouwplannen stilleggen, en daarom is de gevel tot op heden onvoltooid, wat haar een heel bijzondere charme geeft.
Gebouwen die verhalen vertellen
Rondom het plein staan bouwwerken die getuigen van die macht en geschiedenis. De Palazzo d'Accursio was ooit het stadhuis en herbergt nu een bibliotheek en een museum. In de binnenplaats maakten we een foto, omringd door muren die al vele machthebbers en wisselingen van de wacht hebben meegemaakt. De Palazzo dei Notai herinnert aan de tijd dat notarissen enorme invloed hadden. De Palazzo del Podestà staat symbool voor het tijdperk van de uitheemse stadsbestuurders. En de Palazzo dei Banchi, gebouwd in de zestiende eeuw, laat zien hoe belangrijk handel en bankwezen voor Bologna waren.
Een uitzonderlijk levendig plein
Vandaag de dag is de Piazza Maggiore veel meer dan geschiedenis: het is ontmoetingsplek, concertpodium, festivalterrein en in de zomer zelfs openluchtbioscoop. Je kunt gewoon op de stenen trappen gaan zitten, mensen kijken en voelen dat Bologna geen museum is, maar een levende stad die haar erfgoed koestert en tegelijk volop in het heden ademt. Wie nog dieper wil duiken, gaat naar de nabijgelegen Biblioteca Salaborsa: onder de glazen vloer zijn echte Romeinse ruïnes te zien, als een soort historische matroesjka.
