Στην Ιταλία υπάρχει μια μέρα που στον αέρα δεν πλανάται μόνο η άνοιξη, αλλά και κάτι βαθύτερο: η μνήμη. Στις 25 Απριλίου γιορτάζεται εκεί η Ημέρα της Απελευθέρωσης : Festa della Liberazione. Μην φανταστείτε όμως μια αυστηρή στρατιωτική παρέλαση. Η μέρα αυτή συμβολίζει τη ζωή, τις επιλογές, την ελευθερία που κερδήθηκε όχι από στρατηγούς, αλλά από απλούς ανθρώπους.
Η Ιταλία τινάζει από πάνω της τον φασισμό
Δεν πρόκειται για μια «ημέρα λήξης του πολέμου», αφού ο πόλεμος στην πραγματικότητα συνεχιζόταν ακόμη. Είναι η μέρα που η Ιταλία τίναξε από πάνω της τον φασισμό, σαν βαρύ παλτό μετά από έναν μακρύ χειμώνα. Το 1945, ακριβώς στις 25 Απριλίου, οι παρτιζάνοι ξεσηκώθηκαν σε Milano, Torino και Genova φωνάζοντας: «Ως εδώ!» Για πολλούς αυτό ήταν το σημείο χωρίς επιστροφή. Επιτέλους, ελευθερία.
Ποιοι ήταν όμως αυτοί οι παρτιζάνοι; Το κίνημα αντίστασης, ή όπως λένε εδώ Resistenza, δεν ήταν στρατός με τη κλασική έννοια. Ήταν ένα μωσαϊκό ανθρώπων: αγρότες, δάσκαλοι, φοιτητές, γιαγιάδες που έκρυβαν διωκόμενους, νέοι που μοίραζαν προκηρύξεις , ακόμη και ιερείς που εφοδίαζαν κρυφά τους αντιστασιακούς. Πολλοί δεν κράτησαν ποτέ όπλο στα χέρια τους, όμως ο καθένας έκανε κάτι, συχνά με κίνδυνο της ζωής του.
Στη Venezia στις 25 Απριλίου γιορτάζεται και η ημέρα του Αγίου Μάρκου, του πολιούχου της πόλης. Και υπάρχει μια υπέροχη παράδοση: οι άνδρες χαρίζουν στις αγαπημένες τους ένα κόκκινο τριαντάφυλλο, το bòcolo. (Εικόνα: Open AI)
Μια μέρα μνήμης και πίστης
Και τι κάνουν οι Ιταλοί στις 25 Απριλίου; Βγαίνουν έξω! Στους δρόμους, στα πάρκα, σε συναυλίες. Διαβάζουν ποιήματα, τραγουδούν το Bella Ciao , το τραγούδι που έγινε ύμνος της αντίστασης. Καταθέτουν λουλούδια, αγκαλιάζουν γιαγιάδεςπου θυμούνται ακόμη. Είναι μια μέρα μνήμης, αλλά και μια μέρα πίστης: ότι κάθε γενιά έχει τη δική της «αντίσταση», τη δική της απόφαση, τον δικό της αγώνα.
Κι αν βρίσκεστε αυτή την περίοδο στην Ιταλία, ορίστε μερικές προτάσεις για το πού μπορείτε να πάτε:
- Roma: ελεύθερη είσοδος στο Colosseo, στο Foro Romano και στον Palatino, συναυλίες σε πλατείες.
- Milano: πορεία μνήμης στο κέντρο, συναυλίες, ανοιχτά μουσεία.
- Napoli: παρέλαση με αφετηρία την Piazza Garibaldi, ελεύθερη είσοδος σε μουσεία όπως το Capodimonte ή το Palazzo Reale.
- Venezia: εδώ στις 25 Απριλίου γιορτάζεται και η ημέρα του Αγίου Μάρκου, του πολιούχου της πόλης. Και υπάρχει μια υπέροχη παράδοση: οι άνδρες χαρίζουν στις αγαπημένες τους ένα κόκκινο τριαντάφυλλο, το bòcolo. Σύμφωνα με τον θρύλο, ένας απλός νέος ερωτεύθηκε κάποτε την κόρη ενός πατρικίου. Για να κερδίσει την αγάπη της πήγε στον πόλεμο και σκοτώθηκε. Πριν πεθάνει, παρέδωσε σε έναν φίλο του ένα κόκκινο τριαντάφυλλο ποτισμένο με αίμα, για να της το φέρει. Από τότε στη Venezia χαρίζουν στις 25 Απριλίου κόκκινα τριαντάφυλλα ως σύμβολο αγάπης, πίστης και γενναιότητας.
- Firenze, Lucca, Udine: συναυλίες, φεστιβάλ, αναγνώσεις, παντού νιώθει κανείς το πνεύμα της ελευθερίας.
Γιατί η ελευθερία δεν ζει στα μουσεία. Ζει σε φωνές που δεν σωπαίνουν όταν βλέπουν αδικία . Ακριβώς γι' αυτό υπάρχει η 25η Απριλίου. Και λιγάκι και για την αγάπη.
